Kompleks barkowy nie składa się jedynie z dwóch kości: ramiennej i łopatki. Część z pacjentów, gdy myśli o urazie barku najczęściej wskazuje te właśnie połączenie dwóch kości: staw ramienny. W fizjoterapii barku należy wziąć jednak pod uwagę nie tylko ten jeden staw ale i pozostałe okoliczne struktury, które tworzą z nim spójną całość. W Przystanek Masaż Maks i Fizjoterapia kuracja dotycząca fizjoterapii barku obejmuje wszystkie struktury wchodzące w ten kompleks.

Fizjoterapia barku

Kompleks barkowy nie składa się jedynie z dwóch kości: ramiennej i łopatki. Część z pacjentów, gdy myśli o urazie barku najczęściej wskazuje te właśnie połączenie dwóch kości: staw ramienny. W fizjoterapii barku należy wziąć jednak pod uwagę nie tylko ten jeden staw ale i pozostałe okoliczne struktury, które tworzą z nim spójną całość. W Przystanek Masaż Maks i Fizjoterapia kuracja dotycząca fizjoterapii barku obejmuje wszystkie struktury wchodzące w ten kompleks. Stawy powiązane z kompleksem barkowym to wspomniany wcześniej staw ramienny, przestrzeń podbarkowa – umowny staw barkowo-ramienny, staw barkowo-obojczykowy, staw mostkowo-obojczykowy oraz umowny staw łopatkowo-żebrowy.  

Najczęstsze urazy i zwyrodnienia barku

Konflikt podbarkowy

W wyniku dysbalansu mięśniowego głowa stawu ramiennego może unieść się do góry i uciskać kaletkę podbarkową oraz dociskać wyrostek barkowy do mięśnia nadgrzebieniowego. Zmiany w napięciu mięśni mogą być wynikiem przemęczenia z powodu powtarzalnych czynności zawodowych (dentysta, praca na linii, operator kamery) lub nawykowych (spanie na barku, trzymanie dziecka jedną ręką). Część uszkodzeń będzie też spowodowana naturalną z biegiem lat hipotonią mięśni.

Niestabilność barku

W wyniku urazu np wypadku, może dojść do przemieszczenia się głowy kości ramiennej do przodu, do dołu lub czasem do tyłu panewki. Po nastawieniu należy zbadać, czy mięśnie utrzymają staw, oraz czy nie ma uszkodzeń w obrębku stawowym. Gdy przemieszczenie stawu ponawia się, mówi się o niestabilności barku. Leczenie polega na stabilizacji mięśniami, stabilizacji proprioceptorów, oraz nauce ruchów, które nie zagrażają przemieszczeniu. W młodym wieku niestabilność powraca. Gdy uszkodzenie obrąbka lub głowy kości są przyczyną niestabilności zaleca się artroskopie.

Omartroza – zmiana zwyrodnieniowa stawu ramiennego

Zwyrodnienie stawu ramiennego to uszkodzenie chrząstki pokrywającej głowę kości ramiennej lub panewkę na łopatce. Tworzą się wyrośla kostne. Ich obecność ogranicza ruch albo wywołuje ból podczas ruchu. Aby potwierdzić zwyrodnienie w stawie należy wykonać diagnostykę obrazową np RTG albo tomografię i z badaniami udać się do ortopedy. Fizjoterapia w przypadku omartrozy ma za zadanie skupić się na zmniejszeniu stanu zapalnego oraz ulżyć w bólu. Z uwagi na płytkie położenie stawu i łatwy dostęp stosuje się chyba wszystkie możliwości, jakie oferuje fizjoterapia. W przypadku stanu zapalnego będzie to terapia manualna, krioterapia, elektroterapia. W dłuższej perspektywie kinezyterapia, nagrzewanie, elektroterapia, okłady.  

Artropatia stożka rotatorów

Stożek rotatorów to nazwa dla grupy mięśni przyczepiających się w podobnej okolicy w stawie ramiennym. W jego skład wchodzą: mięsień nadobojczykowy, podobojczykowy, podłopatkowy i obły mniejszy.Za stabilizację barku odpowiadają oczywiści też inne struktury: mięsień piersiowy większy i mniejszy, naramienny, równoległoboczne, dźwigacz łopatki czy zębaty przedni. Nie wchodzą one jednak do tej grupy mięśni i problemy z nimi związane to inna jednostka chorobowa. W wyniku nieprawidłowego działania mięśni może wystąpić przesunięcie centrum głowy kości ramiennej poza środek panewki i spowodować niestabilność albo konflikt podbarkowy. Samo ułożenie powoduje też szybsze zużywanie się powierzchni stawowych np. poprzez tarcie o wyrostek barkowy.

Przykładowa fizjoterapia barku w gabinecie Przystanek Masaż Maks i Fizjoterapia Legionowo

Zbadanie przyczyn urazu

W czasie wizyty przeprowadzam wywiad, w którym staram się ustalić przyczyny urazu w barku. W wywiadzie przydatna będzie dotychczasowa historia leczenia (badania obrazowe, wypisy ze szpitala, opisy badań). Jeśli uraz nie wymagał hospitalizacji staram się ustalić obszar bólowy, zachowanie objawów w ciągu dnia i w ostatnim czasie, rodzaje objawów, pytania o zdrowie, tryb pracy, nawyki, hobby.

Pomiary ruchomości całego kompleksu barkowego

Gdy ustaliłem możliwe przyczyny urazu i wszystkie objawy mogę sprawdzić z jakimi czynnościami i przy jakich ruchach pacjent zgłasza problemy. Mogę prosić byś zademonstrował mi bolesny ruch, sprawdzę też zakresy ruchomości jakie jesteś w stanie wykonać sam, a jakie z moją pomocą.  

Sprawdzenie siły mięśni stabilizujących bark

Ostatnią częścią badania przed właściwą terapią jest sprawdzenie, które mięśnie pracują lepiej, a które gorzej. W zależności od rodzaju urazu, część mięśni będzie działała lepiej, a część nie pozwoli na żaden ruch. Będę chciał sprawdzić co wpływa na pracę mięśni, czy będzie to bezpośrednio z powodu zgłoszonego urazu, czy problem jest w innej okolicy.   Trening i terapia przeciwbólowa Najciekawszą częścią wizyty jest przeprowadzenie terapii i zlecenie autoterapii pacjentowi do domu. Jeśli uraz na to pozwoli można przeprowadzić terapię manualną na zajętym stawie. Nawet przy dużym bólu terapia potrafi być łagodna i pozwoli na swobodniejszą pracę barku.

W przypadku obrzęków mogę zastosować manualny drenaż limfatyczny. Zmniejszenie opuchlizny ułatwi krążenie i pracę mięśni. Aby zmniejszyć bolesność całej okolicy mogę zastosować elektroterapię. Impulsy elektryczne mogą zatrzymać przekazywanie impulsów nerwowych i zmniejszyć bolesność całej okolicy.

Jeśli pacjent jest w stanie ćwiczyć samemu, bez pomocy terapeuty, zaproponuję ćwiczenia do domu. Dobór ćwiczeń musi odpowiadać możliwością jakie są w stawie i być zgodne z zaleceniami lekarza, o ile takie były. Dobrze dobrane ćwiczenia i ich wykonywanie przez pacjenta znacznie przyśpiesza cały proces rehabilitacji.